Ja ndikimi dhe çfarë parasheh Ligji për Gjykatën Speciale

Projektligji është dorëzuar nga PDK-ja më 21 shtator 2026 dhe synon ndryshimin e mënyrës se si përcaktohet juridiksioni i Dhomave të Specializuara dhe Zyrës së Prokurorit të Specializuar. Sipas PDK-së, qëllimi është që rastet që trajtohen në Hagë të kenë lidhje konkrete me mandatin për të cilin u krijuan Dhomat, ndërsa çështjet që do të konsideroheshin jashtë këtij juridiksioni do t’u kalonin institucioneve të Kosovës.

Çfarë po kërkohet tani?

Teksti që solle thotë se për projektligjin kërkohet një vlerësim në tri pjesë:

  1. Përputhshmëria me acquis të BE-së
    Ministria/ekspertët juridikë duhet të vlerësojnë nëse ndryshimet e propozuara janë në përputhje me legjislacionin dhe standardet juridike të Bashkimit Evropian.
  2. Ndikimi në buxhet
    Duhet të përcaktohet nëse ndryshimi i ligjit krijon shpenzime të reja për buxhetin e Kosovës, për shembull nëse ndonjë procedurë, lëndë apo kompetencë do të kalonte te institucionet vendore.
  3. Opinioni ligjor për përmbajtjen
    Këtu shqyrtohet nëse dispozitat konkrete të projektligjit janë juridikisht të lejueshme dhe në përputhje me Kushtetutën, ligjin ekzistues dhe detyrimet ndërkombëtare të Kosovës.

Pra, a do të mbyllet Specialja?

Jo, jo automatikisht. Madje, PDK-ja ka deklaruar shprehimisht se projektligji nuk synon mbylljen e Dhomave të Specializuara. Sipas arsyetimit të saj, rastet që lidhen drejtpërdrejt me mandatin e Speciales do të vazhdonin, ndërsa synimi është kufizimi/përcaktimi më konkret i juridiksionit.

Një pikë shumë e rëndësishme: ndryshimi i ligjit nuk do ta ndryshonte vetvetiu një aktgjykim të dhënë tashmë. Efekti juridik mbi procedurat konkrete do të varej nga formulimi përfundimtar i ligjit, kushtetutshmëria e tij, detyrimet ndërkombëtare dhe mënyra se si do të zbatohej.

Aktualisht, sipas Kuvendit, projektligji i është përcjellë Ministrisë së Drejtësisë për mendim ligjor dhe Komisioni për Legjislacion ka bërë të ditur se, pasi të kthehet nga Qeveria, do ta shqyrtojë me urgjencë.