Dhoma e Përfaqësuesve në Shtetet e Bashkuara ka miratuar një projektligj që synon t’i japë fund praktikës së ndryshimit të orës dy herë në vit, duke propozuar që ora verore të mbetet në fuqi gjatë gjithë vitit.
Sipas të dhënave të publikuara, projektligji ka marrë 308 vota pro dhe 117 kundër, duke kaluar kështu një prej pengesave kryesore në Kongresin amerikan.
Nisma, e njohur si “Akti për Mbrojtjen nga Rrezet e Diellit”, synon që amerikanët të mos kenë më nevojë t’i lëvizin akrepat e orës përpara në pranverë dhe prapa në vjeshtë.
Nëse procesi përfundon me miratim, ora verore do të bëhej standardi i përhershëm në pjesën më të madhe të Shteteve të Bashkuara.
Megjithatë, miratimi në Dhomën e Përfaqësuesve nuk nënkupton se ndryshimi ka hyrë në fuqi.
Projektligji duhet të kalojë edhe në Senat, ku mbështetja e nevojshme për miratimin e tij ende nuk konsiderohet e garantuar.
Nëse miratohet edhe nga Senati në të njëjtën formë, masa më pas duhet t’i dërgohet presidentit për nënshkrim përpara se të bëhet ligj.
Presidenti Donald Trump është shprehur në mbështetje të përpjekjeve për t’i dhënë fund ndryshimit të orës, një praktikë që prej vitesh është objekt debatesh në Shtetet e Bashkuara.
Trump e ka kritikuar ndryshimin periodik të orës, duke argumentuar se ai krijon kosto dhe shqetësime të panevojshme për qytetarët, bizneset dhe institucionet.
Mbështetësit e projektligjit argumentojnë se mbajtja e orës verore gjatë gjithë vitit do t’u siguronte qytetarëve më shumë dritë natyrore gjatë orëve të pasdites dhe mbrëmjes.
Sipas tyre, kjo mund të jetë veçanërisht e dobishme për aktivitetet që zhvillohen pas përfundimit të orarit të punës dhe shkollës.
Bizneset që varen nga aktiviteti i konsumatorëve gjatë pasdites dhe mbrëmjes janë gjithashtu ndër sektorët që mund ta shohin pozitivisht një ndryshim të tillë.
Një tjetër argument i mbështetësve lidhet me eliminimin e ndryshimit të orës në pranverë dhe vjeshtë.
Dy herë në vit, miliona amerikanë duhet të përshtatin oraret e tyre me ndryshimin prej një ore.
Edhe pse bëhet fjalë vetëm për 60 minuta, kritikët e sistemit aktual argumentojnë se ndryshimi mund të ndikojë përkohësisht në gjumë, përqendrim dhe rutinën e përditshme.
Pikërisht për këtë arsye ekziston mbështetje e gjerë politike për eliminimin e ndërrimit të orës.
Megjithatë, debati kryesor nuk lidhet vetëm me pyetjen nëse ndryshimi dy herë në vit duhet të hiqet.
Një prej pikave më të diskutueshme është se cila orë duhet të mbetet përgjithmonë: ora verore apo ora standarde.
Projektligji i miratuar në Dhomën e Përfaqësuesve favorizon orën verore.
Kjo do të nënkuptonte më shumë dritë në fund të ditës, por gjatë muajve të dimrit në disa pjesë të SHBA-së dielli do të lindte dukshëm më vonë.
Kundërshtarët e propozimit e konsiderojnë pikërisht këtë si një prej problemeve kryesore.
Përfaqësues nga zona bujqësore kanë ngritur shqetësimin se mëngjeset e errëta gjatë dimrit mund të krijojnë vështirësi për njerëzit që e fillojnë punën shumë herët.
Në debat janë përfshirë edhe shqetësimet për nxënësit, të cilët në disa zona mund të detyrohen të nisen për në shkollë përpara lindjes së diellit.
Edhe disa ekspertë të gjumit dhe shëndetit kanë argumentuar se, nëse ndryshimi sezonal i orës hiqet, ora standarde do të ishte alternativa më e përshtatshme për ritmin biologjik të njeriut.
Kështu, ekziston një pikë ku shumë prej palëve pajtohen – dëshira për t’i dhënë fund ndryshimit të orës dy herë në vit – por mosmarrëveshja vazhdon për sistemin që duhet ta zëvendësojë atë.
Çështja nuk është e re për Kongresin amerikan.
Në vitin 2022, Senati amerikan miratoi një version të ngjashëm të “Sunshine Protection Act”, i cili synonte vendosjen e përhershme të orës verore.
Projektligji i asaj kohe, megjithatë, nuk e përfundoi procesin legjislativ në Dhomën e Përfaqësuesve dhe për këtë arsye nuk u bë ligj.
Tani situata është e kundërt: masa ka kaluar në Dhomën e Përfaqësuesve dhe vëmendja është zhvendosur te Senati.
Pikërisht votimi në Senat do të jetë vendimtar për të përcaktuar nëse iniciativa do të avancojë drejt Shtëpisë së Bardhë.
Çështja ka rëndësi edhe për shtetet individuale amerikane.
Aktualisht, një numër shtetesh kanë miratuar masa ose kanë shprehur gatishmëri për të kaluar në orën verore gjatë gjithë vitit nëse një ndryshim i tillë autorizohet në nivel federal.
Sipas të dhënave të raportuara, 19 shtete kanë ndërmarrë masa të kësaj natyre.
Kjo do të thotë se vendimi i Kongresit mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në mënyrën se si koha do të përcaktohet në një pjesë të madhe të vendit.
Për qytetarët, ndryshimi më i dukshëm do të ishte shumë i thjeshtë: nuk do të kishte më nevojë për ndryshimin sezonal të orës.
Nëse ora verore bëhet e përhershme, në vjeshtë ora nuk do të kthehej më një orë prapa, ndërsa sistemi do të vazhdonte pa ndryshimin tradicional sezonal.
Por përpara se amerikanët të mund të heqin dorë përfundimisht nga kjo praktikë, projektligji duhet të kalojë fazat e mbetura të procesit legjislativ.
Senati duhet ta shqyrtojë dhe miratojë atë, ndërsa çdo ndryshim i mundshëm në tekst mund të kërkojë harmonizim të mëtejshëm mes dy dhomave të Kongresit.
Vetëm pas miratimit përfundimtar nga Kongresi, projektligji mund t’i dërgohet presidentit për nënshkrim.
Prandaj, pavarësisht votimit 308 me 117 në Dhomën e Përfaqësuesve, amerikanët nuk duhet t’i konsiderojnë ende të përfunduara ndryshimet sezonale të orës.
Hapi i radhës është Senati, ku do të përcaktohet nëse nisma do të marrë mbështetjen e nevojshme për të avancuar.
Nëse kjo ndodh dhe presidenti e nënshkruan ligjin, Shtetet e Bashkuara mund të përballen me një prej ndryshimeve më të mëdha në sistemin e matjes së kohës prej dekadash, duke i dhënë fund ritualit të njohur të lëvizjes së akrepave dy herë në vit.
