Serbët e Veriut të Kosovës: Origjina, Historia dhe Realiteti i Pakicës Malazeze

Shumica e serbëve që jetojnë sot në veri të Kosovës nuk kanë rrënjë direkte nga Serbia, por vijnë nga Mali i Zi, kryesisht nga disa fise ish-shqiptare të sllavizuara si Kuçi, Vasojeviçi, Piprri dhe Palbardhi.

Këto fise, historikisht shqiptare dhe malazeze, u shtrinë në veri të Kosovës gjatë shekujve XIX–XX, dhe për shkak se Kosova nuk ka njohur zyrtarisht pakicën malazeze, të gjithë u regjistruan si serbë.

Kjo ka lejuar që Serbia të instrumentalizojë komunitetin për qëllime politike dhe ka deformuar pasqyrën reale të minoritetit. Njohja zyrtare e malazezëve dhe krijimi i lidhjeve institucionale me Malin e Zi do të forconte identitetin e tyre të vërtetë, do të mbante distancën nga ndikimi politik i Serbisë dhe do të përmirësonte stabilitetin në veri.

Hartat historike tregojnë origjinën e këtyre fiseve dhe migrimin e tyre, duke ilustruar se shumë nga banorët e sotëm janë pasardhës të komuniteteve malazeze dhe shqiptare, të cilat ndajnë lidhje kulturore dhe historike me Malin e Zi.

Njohja e tyre nuk është thjesht çështje statistikash, por një hap drejt respektimit të identitetit dhe ruajtjes së stabilitetit rajonal.