Zëvendëskryeministrja e dytë dhe ministrja e Drejtësisë, Donika Gërvalla-Schwarz, është emëruar Koordinatore Kombëtare për mbrojtje nga dhuna në familje, dhuna ndaj grave dhe dhuna në baza gjinore. Ky emërim synon të fuqizojë koordinimin institucional dhe të rrisë efektivitetin e mekanizmave shtetërorë në luftën kundër kësaj dukurie shqetësuese.
Sipas njoftimit, emërimi i saj përfaqëson një hap të rëndësishëm në forcimin e angazhimit institucional për parandalimin dhe trajtimin e dhunës, duke e konsideruar atë si një çështje të sigurisë njerëzore dhe të respektimit të të drejtave themelore. Institucionet e Kosovës kanë theksuar se përpjekjet për eliminimin e dhunës ndaj grave dhe vajzave do të vazhdojnë me intensitet edhe më të madh.
Autoritetet bëjnë të ditur se dhuna ndaj grave po trajtohet si një përgjegjësi e përbashkët institucionale dhe shoqërore, e cila kërkon bashkëpunim të ngushtë ndërmjet institucioneve shtetërore, organizatave sociale dhe mekanizmave të drejtësisë.
Në këtë kuadër, institucionet kanë ndërmarrë një sërë veprimesh konkrete për zbatimin e Strategjisë Kombëtare për Mbrojtje nga Dhuna në Familje dhe Dhuna ndaj Grave për periudhën 2022–2026. Sipas të dhënave zyrtare, më shumë se 94 për qind e aktiviteteve të parapara në këtë strategji tashmë janë realizuar ose janë në proces zbatimi.
Një nga masat kryesore ka qenë mbështetja financiare për strehimoret dhe organizatat e licencuara që ofrojnë shërbime sociale dhe familjare për viktimat e dhunës. Për periudhën 2021–2025 janë ndarë rreth 7.3 milionë euro me qëllim forcimin e kapaciteteve të tyre dhe përmirësimin e shërbimeve për viktimat, duke siguruar mbështetje më të qëndrueshme dhe më cilësore.
Po ashtu, institucionet kanë lansuar Protokollin Shtetëror për trajtimin e rasteve të dhunimeve seksuale, i cili vendos standarde të qarta për reagimin institucional dhe garanton trajtim më dinjitoz për viktimat. Në të njëjtën kohë është zgjeruar edhe qasja në drejtësi përmes ofrimit të ndihmës juridike falas për viktimat e dhunës në familje dhe dhunës me bazë gjinore, pavarësisht gjendjes së tyre socio-ekonomike.
Në përpjekje për të ndihmuar viktimat edhe pas përjetimit të krimit, është miratuar edhe Ligji për Kompensimin e Viktimave të Krimit, i cili parashikon mbështetje financiare dhe institucionale për personat që kanë pësuar nga veprat penale.
Ndërkohë, është avancuar edhe korniza ligjore në këtë fushë. Dhuna ndaj grave tashmë është e përcaktuar si vepër penale në Kodin Penal, ndërsa për personat e shpallur fajtorë për dhunë në familje dhe për dhunim seksual janë paraparë dënime plotësuese, si dhe prioritet në hetimin dhe gjykimin e këtyre rasteve.
Reforma institucionale është zgjeruar edhe në sistemin e shërbimeve sociale. Përmes projektligjit për shërbime sociale dhe familjare është nisur një reformë e thellë për Qendrat për Punë Sociale, ndërsa për raportim më të koordinuar janë krijuar module të reja në bazën kombëtare të të dhënave për dhunën në familje.
Me këtë rast, ministres Donika Gërvalla-Schwarz i janë uruar suksese në detyrën e re, me besimin se përmes përkushtimit institucional do të vazhdojë forcimi i mekanizmave për mbrojtjen e grave dhe vajzave nga çdo formë e dhunës.
Institucionet theksojnë se lufta kundër dhunës në familje dhe dhunës ndaj grave mbetet prioritet, ndërsa Qeveria e Kosovës do të vazhdojë të punojë për të garantuar parandalim, mbrojtje dhe drejtësi për të gjitha viktimat.
