Një tezë e pazakontë, por e artikuluar nga një autor serioz amerikan, ka rikthyer në vëmendje një debat historik që rrallëherë është trajtuar hapur.
Sipas studiuesit dhe diplomatit amerikan Yale Richmond, shqiptarët kanë pasur një ndikim shumë më të madh në historinë botërore sesa pranohet zakonisht. Në librin e tij, ai pohon se nëna e Napoleon Bonapartit ishte shqiptare, një deklaratë që ngre pikëpyetje të forta dhe kërkon vëmendje.
Richmond nuk është një autor rastësor. Ai ka shërbyer për dekada në Shërbimin e Jashtëm të SHBA-së, ka qenë ekspert i Europës Lindore dhe autor i disa librave akademikë mbi identitetet dhe historinë e popujve të Ballkanit. Pikërisht për këtë arsye, deklarata e tij nuk kalon pa u vënë re.
Shqiptarët, të cilët konsiderohen pasardhës të ilirëve të lashtë, kanë luajtur role kyçe në ushtritë romake, osmane dhe në administratat e perandorive më të mëdha të historisë. Nga vezirë të mëdhenj, pashallarë dhe strategë ushtarakë, deri te figura botërore si Ataturku, Mehmet Aliu i Egjiptit dhe Nënë Tereza, gjurma shqiptare shfaqet vazhdimisht në momente vendimtare të historisë.
Por a është kjo tezë për nënën e Napoleonit një fakt i provuar apo një hipotezë që kërkon më shumë dëshmi?
Vetë autori sugjeron se burimet dhe referencat ekzistojnë, por se historia zyrtare ka zgjedhur të heshtë për to.